Konsep Harta dalam Islam: Kajian Turats dan Kontemporer

Authors

  • Eka Wahyu Hestya Budianto Author

Keywords:

Harta, Islam, Turats, Kontemporer

Abstract

Buku yang ada di tangan pembaca ini membahas salah satu tema paling fundamental dalam fikih muamalah, yaitu harta dalam perspektif Islam. Mengapa tema ini penting? Karena harta bukan sekadar alat pemenuh kebutuhan hidup, melainkan amanah Allah yang kelak akan dimintai pertanggungjawaban. Sayangnya, kesadaran akan dimensi syariat dalam kepemilikan dan pemanfaatan harta seringkali tergerus oleh gaya hidup konsumtif, kapitalisme yang eksploitatif, serta pemahaman yang dangkal tentang halal dan haram. Buku ini hadir untuk mengembalikan pemahaman umat pada konsepsi Islam yang utuh dan seimbang tentang harta.
Pembahasan dalam buku ini dimulai dengan landasan teoretis yang kokoh, yaitu kedudukan harta secara umum dalam Islam, definisi operasionalnya, serta karakteristik khas yang membedakan konsep harta Islami dari pemahaman materialistik barat. Harta dalam Islam bukanlah tujuan akhir, melainkan sarana untuk beribadah, menegakkan keadilan, dan mencapai kemaslahatan. Al-Qur’an dan hadis telah memberikan petunjuk yang sangat jelas tentang bagaimana memandang harta—sebagai ujian, rahmat sekaligus fitnah, yang penggunaannya harus selalu dalam koridor ridha Allah.
Lebih jauh, buku ini mengupas tuntas berbagai klasifikasi harta yang sering menjadi perdebatan di kalangan fukaha. Mulai dari pembagian harta menjadi mutaqawwim (bernilai syar’i) dan ghair mutaqawwim (tidak bernilai), harta ‘aqar (tak bergerak) dan manqul (bergerak), hingga harta mitsli (yang memiliki padanan) dan qimmi (yang dinilai berdasarkan harga pasar). Pembaca juga akan diajak memahami perbedaan antara harta istihlaki (konsumtif) dan isti’mali (produktif), serta distingsi antara harta ‘ain (berwujud) dan dayn (utang piutang). Klasifikasi-klasifikasi ini bukan sekadar kategori akademik, melainkan memiliki implikasi hukum yang sangat signifikan dalam berbagai transaksi, seperti jual beli, sewa-menyewa, riba, zakat, dan warisan.
Salah satu bagian yang paling menarik dari buku ini adalah pembahasan tentang harta ‘am (harta umum) dan harta khas (harta privat). Islam telah meletakkan prinsip-prinsip yang sangat maju tentang pengelolaan harta bersama, seperti air, padang rumput, energi, dan fasilitas publik lainnya. Harta ‘am tidak boleh dimonopoli, dirusak, atau diambil secara zalim oleh segelintir orang. Buku ini mengupas secara mendalam karakteristik harta ‘am, hak-hak umat terhadapnya, bentuk-bentuk perusakan dan sanksinya, serta kewajiban kolektif untuk menjaganya. Bahkan terdapat bahasan spesifik tentang ghulul (pengkhianatan terhadap harta publik) yang diancam dengan dosa besar di akhirat.
Tidak ketinggalan, isu-isu kontemporer mendapatkan porsi yang memadai. Di tengah pesatnya perkembangan ekonomi digital dan inovasi finansial, buku ini membahas status hukum mata uang digital (cryptocurrency), royalti lagu, koin digital pada platform e-commerce (seperti koin Shopee), hak atas kekayaan intelektual (HKI), serta berbagai bentuk aset virtual lainnya. Apakah benda-benda immaterial ini dapat digolongkan sebagai harta yang bernilai syar’i? Bagaimana ketentuan zakat, jual beli, dan warisannya? Dengan merujuk pada kaidah-kaidah ushul fikih dan fatwa-fatwa kontemporer, buku ini berusaha memberikan jawaban yang tidak dogmatis namun tetap berpegang pada prinsip-prinsip syariat.
Selain itu, pembaca akan menemukan pembahasan tentang pengelolaan harta dalam berbagai konteks sosial: harta warisan dan sistem distribusi Islam yang adil, kedudukan harta gono-gini dalam perkawinan perspektif hukum Islam, hak anak angkat atas harta orang tua angkat, perwalian terhadap harta anak di bawah umur, pengelolaan harta anak yatim, serta harta orang hilang. Bab khusus tentang filantropi Islam juga mengupas bagaimana harta dapat menjadi instrumen keadilan sosial melalui zakat, infak, sedekah, dan wakaf. Bahkan, diatur pula tentang harta rampasan perang (ghanimah) serta pengelolaan harta milik negara dalam sistem ekonomi Islam.

Author Biography

  • Eka Wahyu Hestya Budianto

    Penulis bernama lengkap Eka Wahyu Hestya Budianto, Lc., M.Si. Dilahirkan di Jember pada 8 Agustus 1989. Riwayat pendidikan penulis adalah lulusan santri Pondok Modern Darussalam Gontor, Ponorogo, lulus di tahun 2008. Dilanjutkan Sarjana Strata 1/S1 dengan gelar Licence (Lc.), Fakultas Syari’ah wal Qanun, Jurusan Syari’ah Islamiyyah, Universitas Al-Azhar, Kairo, Mesir, lulus di tahun 2015. Kemudian Pascasarjana/S2 dengan gelar Master of Sains (M.Si), Fakultas PS-KTTI, Konsentrasi Ekonomi dan Keuangan Syari’ah, Universitas Indonesia (UI), Jakarta, lulus di tahun 2018. 
    Penulis adalah Dosen Tetap PNS, UIN Maulana Malik Ibrahim, Malang, Fakultas Ekonomi, dengan rumpun ilmu Ekonomi dan Keuangan Syariah. Penulis juga menjabat sebagai Direktur Bait Syariah Indonesia dan CEO Afanin Group. Dalam bidang kepenulisan dan organisasi, penulis pernah menjadi anggota kajian Nun Center, kontributor Buletin Informatika ICMI Orsat Kairo (2010-2011), Pemimpin Redaksi Majalah La Tansa IKPM Kairo (2011-2012), Sekretaris dan Majelis Litbang Perpustakaan Mahasiswa Indonesia Kairo PMIK Kairo (2010-2015) & Direktur Baitul Mal wa Tamwil BMT PAKEIS ICMI (2013-2014), Sekretaris Umum IKPM Kairo (2010-2011), Bendahara Umum PPMI Mesir (2012-2013), Sekretaris Wisma Nusantara Kairo (2012-2014). 
    Dalam bidang talaqqi keilmuan, baik ber-mulazamah dalam waktu lama maupun hanya sebentar, beliau banyak belajar dari ulama-ulama dalam dan luar negeri. Saat mondok di Gontor dan kuliah setahun di sana, beliau menimba ilmu dengan para Kyai dan Asatidz, di antaranya: KH. Dr. Abdullah Syukri Zarkasyi, KH. Hasan Abdullah Sahal, Prof. Dr. Amal Fathullah (Rektor UNIDA), Prof. Hamid Fahmi, Ph.D (Direktur INSIST, Birmingham University), H. Syarif Abadi, H. Akrim Mariyat, Dipl.A.Ed. (Manchester University), dan lainnya. Sewaktu kuliah di Al-Azhar University, Kairo, Mesir, baik di bangku perkuliahan maupun ruwaq-ruwaq Masjid Jami Al-Azhar, masyayikh yang pernah beliau menimba ilmu dari mereka di antaranya: Ilmu Akidah, Filsafat & Kalam oleh Syeikh Prof. Dr. Ahmad Thayyib, Syeikh Al-Akbar Al-Azhar. Ilmu Alat Lughah ‘Arabiyah oleh Syeikh Prof. Dr. Fathiy Al-Hijaziy. Ilmu Fikih dan Ushul-nya oleh Syeikh Prof. Dr. Ali Jum’ah Muhammad, Prof. Dr. Sa’duddin Al-Hilaliy & Syeikh Hisyam Kamil. Ilmu Hadis dan Ulumul-nya oleh Syeikh Prof. Dr. Nurruddin Al-’Itr, Prof. Dr. Yusri Rusydi Al-Hasaniy & Dr. Usamah Sayyid Al-Azhariy. 
    Pada saat menempuh pascasarjana di Universitas Indonesia (UI), Jakarta, beliau juga banyak belajar dari dosen-dosen beliau, di antaranya: Prof. Dr. Uswatun Hasanah (Guru Besar UI), Prof. Dr. Amany Lubis (Guru Besar UIN Jakarta), Prof. Dr. Didin Hafidhuddin (Guru Besar UIKA & Pakar Zakat Indonesia), Prof. Dr. Nurul Huda (Guru Besar Ekonomi Syariah), KH. Cholil Nafis, Ph.D. (Ketua MUI Pusat), Hendri Tanjung, Ph.D. (BWI Pusat), Dr. Rizqullah (Komisaris BNI Syariah), Mohamad Soleh Nurzaman, Ph.D (PUSKAS BAZNAS Pusat) dan lainnya. Semoga Allah Ta’ala merahmati dan memberkati mereka semua atas ilmu yang diberikan kepada penulis. Amin Ya Rabbal ‘Alamin.
    Saat ini, penulis aktif menulis, baik berupa jurnal ilmiah terakreditasi nasional maupun internasional, serta buku-buku ilmiah berkaitan dengan Ekonomi Syariah dan Studi Keislaman lainnya. Untuk berinteraksi dengan penulis, bisa lewat email: ekawahyu682@gmail.com dan nomer HP 082332111640. 

References

‘Abidin, ‘Alau Al-Din. 1321 H. Qurratu ‘Uyuni Al-Akhyar Takmilatu Raddi Al-Muhtar. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

‘Abidin, Ibnu. 1272 H. Raddu Al-Muhtar ‘Ala Al-Durru Al-Mukhtar. Cetakan. Al-Amiriyyah, Bulaq.

‘Abidin, Ibnu. 1300 H. Al-’Uqud Al-Durriyyah Fi Tanqihi Al-Fatawaa Al-Hamidiyyah. Cetakan: Al-Amiriyyah, Bulaq.

‘Aqil, Ibnu. 1971 M. Al-Funun. Tahqiq: Juraij Maqdisiy. Cetakan: Beirut.

‘Ashim, Ibnu. Syarhu Miyarah ‘Ala Tuhfah Ibni ‘Ashim Wa Ma’ahu Hasyiyah Al-Hasan Ibni Rahhal Al-Ma’daniy ‘Alaihi. Cetakan: Al-Istiqamah, Mesir.

‘Iyadh, Al-Qadhiy. 1333 H. Masyariqi Al-Anwar. Cetakan: Al-Maghrib.

Afandi, Badamada. 1328 H. Majma’ Al-Anhar Multaqa Al-Abhar. Cetakan: Al-’Amirah, Istanbul.

Al-’Ajluniy. 1405 H. Kasyfu Al-Khafa Wa Mazilu Al-Ilbas. Cetakan: Muassasah Al-Risalah, Beirut.

Al-’Arabiy, Ibnu. 1353 H. ‘Aridhatu Al-Ahwadziy Syarhu Sunan Al-Tirmidziy. Cetakan: Al-Shawiy, Mesir.

Al-’Arabiy, Ibnu. 1376 H. Ahkamu Al-Quran. Cetakan: ‘Isa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Al-’Asqalaniy, Ibnu Hajar. 1384 H. Al-Talkhish Al-Habir. Cetakan: Syirkah Al-Thiba’ah Al-Fanniyyah, Mesir.

Al-’Asqalaniy, Ibnu Hajar. Al-Dirayah Li Takhriji Ahaditsi Al-Hidayah. Cetakan: Maktabah Ibnu Taimiyyah, Mesir.

Al-’Asqalaniy, Ibnu Hajar. Fathu Al-Bariy Syarhu Shahihu Al-Bukhariy. Cetakan: Salafiyyah, Mesir.

Al-Andalusiy, Ibnu Hazm. 1350 H. Al-Mahalliy. Cetakan: Al-Muniriyyah, Kairo.

Al-Anshariy, Zakariya. 1313 H. Asna Al-Mathalib bi Hasyiyah Al-Ramliy ‘Alaihi. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

Al-Ashfahaniy, Al-Raghib. 1412 H. Mufradatu Alfadzi Al-Quran. Cetakan: Dar Al-Qalam, Damaskus.

Al-Asmandiy. Thariqatu Al-Khilaf Fi Al-Fiqh. Tahqiq: Muhammad Zakiy ‘Abd Al-Barr. Cetakan: Dar Al-Turats, Mesir.

Al-Atasiy. 1352 H. Syarhu Al-Majallah. Cetakan: Hamsh.

Al-Atsir, Ibnu. 1969 M. Jami’u Al-Ushul Min Ahaditsi Al-Rasul. Cetakan: Damaskus.

Al-Azhariy. 1399 H. Al-Zahir. Tahqiq: Muhammad Jabr Al-Alfiy. Cetakan: Wizarah Al-Auqaf, Kuwait.

Al-Ba’liy. 1368 H. Mukhtashar Al-Fatawa Al-Mishriyyah Li Ibni Taimiyyah. Cetakan: Al-Sunnah Al-Muhammadiyah, Mesir.

Al-Ba’liy. 1369 H. Al-Ikhtiyaratu Al-Fiqhiyyah min Fatawa Ibni Taimiyyah. Cetakan: Al-Sunnah Al-Muhammadiyah, Mesir.

Al-Ba’liy. 1385 H. Al-Muthliq ‘Ala Abwabi Al-Muqni’. Cetakan: Al-Maktab Al-Islamiy, Damaskus.

Al-Baghawiy. 1391 H. Syarhu Al-Sunnah. Cetakan: Al-Maktab Al-Islamiy, Damaskus.

Al-Baghdadiy, Al-Qadhiy ‘Abd Al-Wahhab. Al-Isyraf ‘Ala Masail Al-Khilaf. Cetakan: Al-Idarah, Tunis.

Al-Baihaqiy. 1352 H. Al-Sunan Al-Kubra. Cetakan: Hyderabad, India.

Al-Barr, Ibnu ‘Abd. Al-Kafiy Fi Fiqhi Ahli Al-Madinah. Cetakan: Dar Al-Kutub Al-’Ilmiyyah, Beirut.

Al-Buhutiy, Al-Hanbaliy. Syarhu Muntaha Al-Iradat. Cetakan: Mesir.

Al-Buhutiy. 1394 H. Kasysyafu Al-Qina ‘An Matn Al-Iqna’. Cetakan: Al-Hukumah, Makkah Al-Mukarramah.

Al-Bukhariy, Al-Zahid. Mahasin Al-Islam. Cetakan: Al-Qudsiy, Mesir.

Al-Dabbusiy. 1399 H. Ta’sisu Al-Nadzar. Cetakan: Dar Al-Fikr, Beirut.

Al-Damm, Ibnu Abi. 1395 H. Adabu Al-Qada’. Tahqiq: Dr. Muhammad Al-Zuhailiy. Cetakan: Majma’ Al-Lughah Al-’Arabiyyah, Damaskus.

Al-Dardiriy. 1373 H. Hasyiyatu Al-Dasuqiy ‘Ala Al-Syarh Al-Kabir. Cetakan: Musthafa Muhammad, Kairo.

Al-Darimiy. 1349 H. Sunan Al-Daramiy. Cetakan: Al-I’tidal, Damaskus.

Al-Daruquthniy. 1386 H. Sunan Al-Daruquthniy. Cetakan: Dar Al-Mahasin, Kairo.

Al-Fayumiy. 1324 H. Al-Mishbah Al-Munir. Cetakan: Al-Amiriyyah, Bulaq.

Al-Gharnathiy, Ibnu Juzaiy. 1982. Al-Qawanin Al-Fiqhiyyah. Cetakan: Al-Dar Al-’Arabiyyah Li Al-Kuttub, Tunis.

Al-Haitamiy, Ibnu Hajar. 1315 H. Tuhfatu Al-Muhtaj ‘Ala Al-Minhaj Bi Hasyiyata Al-Syarwaniy Wa Al-’Ibadiy. Cetakan: Maimaniyyah, Mesir.

Al-Haitamiy, Ibnu Hajar. Al-Zawajir ‘An Iqtiraf Al-Kabair. Cetakan: Dar Al-Ma’rifah, Beirut.

Al-Haitamiy. 1308 H. Al-Fatawa Al-Fiqhiyyah Al-Kubra. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

Al-Hakim. 1341 H. Al-Mustadrak. Cetakan: Hyderabad, India.

Al-Hammam, Ibnu. 1319 H. Fathu Al-Qadir ‘Ala Al-Hidayah ma’a Al-’Inayah Wa Al-Kifayah. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

Al-Hasan, Abu Al-Malikiy. Kifayatu Al-Thalib Al-Rabbaniy Hasyiyah Al-’Adawiy ‘Alaihi. Cetakan: Dar Al-Ma’rifah, Beirut.

Al-Hashkafiy. 1328 H. Al-Durr Al-Muntaqa Syarhu Multaqa Al-Abhar. Cetakan: Al-’Amirah, Istanbul.

Al-Haththab. 1329 H. Mawahibu Al-Jalil Syarhu Mukhtashar Khalil. Cetakan: Al-Sa’adah, Mesir.

Al-Hishniy. 1347 H. Kifayatu Al-Akhyar. Cetakan: Al-Muniriyyah, Mesir.

Al-Jallab, Ibnu Al-Bashriy Al-Malikiy. 1408 H. Al-Tafri’. Cetakan: Dar Al-Gharb Al-Islamiy, Beirut.

Al-Jauziy, Ibnu. 1408 H. Itsaru Al-Inshaf Fi Atsar Al-Khilaf. Cetakan: Dar Al-Salam, Mesir.

Al-Jauziyyah, Ibnu Qayyim. 1374 H. I’lamu Al-Muwaqqi’in ‘An Rabbi Al-’Alamin, Cetakan: Al-Sa’adah, Mesir.

Al-Jauziyyah, Ibnu Qayyim. Badai’ Al-Fawaid. Cetakan: Muniriyyah, Mesir.

Al-Jurjaniy, Al-Syarif. 1971 M. Al-Ta’rifat. Cetakan: Al-Dar Al-Tunisiyyah.

Al-Kananiy, Ibnu Salman. 1301 H. Al-’Aqd Al-Munadzdzam Li Al-Hukkam. Cetakan: Al-’Amirah, Mesir.

Al-Kasaniy. 1327 H. Badai’ Al-Shanai’ Fi Tartibi Al-Syarai’. Cetakan: Al-Jamaliyyah, Mesir.

Al-Mahalliy. 1394 H. Hasyiyata Qalyubiy Wa ‘Umairah ‘Ala Syarhi Al-Minhaj. Cetakan: ‘Isa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Al-Mahasin, Abu Al-Hanafiy. 1363 H. Al-Mu’tashar Min Al-Mukhtashar Min Musykili Al-Atsar. Cetakan: Hyderabad, India.

Al-Mathriziy. 1408 H. Al-Mughrib. Tahqiq: ‘Abdullah Al-Turkiy dan ‘Abd Al-Fattah Al-Halw.Cetakan: Hajr, Mesir.

Al-Mawwaq. 1329 H. Al-Taj Wa Al-Iklil Syarhu Mukhtashar Khalil. Cetakan: Al-Sa’adah, Mesir.

Al-Maziriy. 1992 M. Al-Mu’lim Bi Fawaidi Muslim. Cetakan: Dar Al-Gharb Al-Islamiy, Beirut.

Al-Mujaddadiy. 1407 H. Al-Ta’rifat Al-Fiqhiyyah. Cetakan: Karatisyiy.

Al-Mundzir, Ibnu. 1406 H. Al-Isyraf ‘Ala Mazhahib Ahli Al-’Ilm. Cetakan: Qatar.

Al-Mundzir, Ibnu. 1408 H. Al-Iqna’. Cetakan: Al-Riyadh.

Al-Mundziriy. 1369 H. Mukhtashar Sunan Abiy Dawud. Cetakan: Anshar Al-Sunnah Al-Muhammadiyah, Mesir.

Al-Nasafiy. 1311 H. Thalabatu Al-Thalabah. Cetakan: Al-’Amirah, Istanbul.

Al-Nasaiy. 1348 H. Sunan Al-Nasaiy. Cetakan: Al-Mishriyyah, Kairo.

Al-Nawawiy. 1349 H. Syarhu Al-Nawawiy ‘Ala Shahihi Muslim. Cetakan: Al-Mishriyyah, Kairo.

Al-Nawawiy. 1388 H. Raudhatu Al-Thalibin. Cetakan: Al-Maktab Al-Islamiy, Damaskus.

Al-Nawawiy. 1408 H. Tahriru Alfadzi Al-Tanbih. Cetakan: Dar Al-Qalam, Damaskus.

Al-Qarafiy. 1344 H. Al-Furuq. Cetakan: Dar Ihya’ Al-Kutub Al-’Arabiyyah, Mesir.

Al-Qariy, Mulla Ali. 1309 H. Mirqatu Al-Mafatih Syarhu Misykatu Al-Mashabih. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

Al-Qariy. 1401 H. Majallah Al-Ahkam Al-Syar’iyyah ‘Ala Madzhab Ahmad Ibni Hanbal. Cetakan: Tihama, Jeddah.

Al-Qayyim, Ibnu. 1358 H. Ighatsatu Al-Lahfan Min Mashaidi Al-Syaithan. Cetakan: Ansharu Al-Sunnah Al-Muhammadiyah, Mesir.

Al-Sa’diy. Al-Tanaf Fi Al-Fatawa. Tahqiq: Shalahuddin Al-Nahiy. Cetakan: Baghdad.

Al-Salam, Al-’Izz Ibnu ‘Abd. Qawa’id Al-Ahkam Fi Mashalihi Al-Anam. Cetakan: Dar Al-Kutub Al-’Ilmiyyah, Beirut.

Al-Salam, Al-’Izz Ibnu. Fatawa Al-’Izz Ibni ‘Abd Al-Salam. Cetakan: Maktabah Al-Quran, Mesir.

Al-Samarqandiy. 1405 H. Fatawa Abi Al-Laits. Cetakan: India.

Al-Samnaniy. 1404 H. Raudhatu Al-Qudhah. Tahqiq: Shalahuddin Al-Nahiy. Cetakan: Muassasah Al-Risalah, Beirut.

Al-Sarkhasiy. 1324 H. Al-Mabsuth. Cetakan: Al-Sa’adah, Mesir.

Al-Subukiy, Ibnu. 1411 H. Al-Asybah wa Al-Nazhair. Cetakan: Dar Al-Kutub Al-’Alamiyyah, Beirut.

Al-Suyuthiy. 1378 H. Al-Asybah wa Al-Nazhair. Cetakan: Musthafa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Al-Syafi’iy. 1326 H. Al-Umm. Cetakan: Al-Amiriyyah, Bulaq.

Al-Syanqithiy. 1403 H. I’dadu Al-Mahj Min Al-Manhaj. Cetakan: Qatar.

Al-Syarbiniy. 1377 H. Mughniy Al-Muhtaj Syarhu Al-Minhaj. Cetakan: Musthafa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Al-Syaukaniy. 1405 H. Al-Sail Al-Jarrar Al-Mutadaffiq ‘Ala Hadaiq Al-Azhar. Cetakan: Dar Al-Kutub Al-’Ilmiyyah, Beirut.

Al-Syiraziy. 1379 H. Al-Muhadzdzab. Cetakan: Musthafa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Al-Tahanawiy. 1862 M. Kasysyafu Ishthilahati Al-Funun. Cetakan: Kalkutah.

Al-Zabidiy. 1406 H. ‘Uqudu Al-Jawahir Al-Manfiyyah Fi Adillati Madzhab Abi Hanifah. Cetakan: Muassasah Al-Risalah, Beirut.

Al-Zamakhsyariy. 1982 M. Asasu Al-Balaghah. Cetakan: Dar Al-Ma’rifah, Beirut.

Al-Zarkasyiy. 1402 H. Al-Mantsur Fi Al-Qawa’id. Cetakan: Wizaratu Al-Auqaf, Kuwait.

Al-Zarqaniy. 1307 H. Syarhu Al-Zarqaniy ‘Ala Khalil Wa Hayiyah Al-Bananiy ‘Alaihi. Cetakan: Muhammad Musthafa, Mesir.

Basya, Muhammad Qadriy. 1931 M. Mursyidu Al-Hairan Ila Ma’rifati Ahwali Al-Insan. Cetakan: Al-Amiriyyah, Mesir.

Baththal, Ibnu Al-Rukbiy. 1379 H. Al-Nudzmu Al-Musta’dzab Fi Syarhi Gharibi Al-Muhadzdzab. Cetakan: Musthafa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Farhan, Ibnu. 1406 H. Durratu Al-Ghawwash Fi Muhadharah Al-Khawwash. Cetakan: Muassasah Al-Risalah, Beirut.

Faris, Ibnu. 1368 H. Mu’jam Maqayis Al-Lughah. Cetakan: Dar Ihya’ Al-Kutub Al-’Arabiyyah, Mesir.

Faris, Ibnu. 1403 H. Hilyatu Al-Fukaha’. Tahqiq: Dr. ‘Abdullah Al-Turkiy. Cetakan: Beirut.

Haidar, ‘Aliy. Duraru Al-Hukkam Syarhu Majallah Al-Ahkam. Cetakan: Maktabah Al-Nahdhah, Beirut dan Baghdad.

Hanbal, Ahmad Ibnu. 1313 H. Musnad Al-Imam Ahmad Ibni Hanbal. Cetakan: Al-Maimaniyyah, Mesir.

Hubairah, Ibnu. 1398 H. Al-Ifshah ‘An Ma’aniy Al-Shahhah. Cetakan: Al-Riyadh.

Kumpulan Ulama India. 1310 H. Al-Fatawa Al-Hindiyyah (Al-’Almacairah). Cetakan: Al-Amiriyyah, Bulaq.

Lajnah Mukawwanah min Iddati Ulama wa Fukaha fi Al-Khilafah Utsmaniyah. 1388 H. Majallah Al-Ahkam Al-’Adliyyah. Cetakan: Beirut.

Majah, Ibnu. 1373 H. Sunan Ibnu Majah. Tahqiq: Muhammad Fuad ‘Abd Al-Baqiy. Cetakan: ‘Isa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Malik. 1323 H. Al-Mudawwanah Al-Kubra. Cetakan: Al-Sa’adah.

Malik. 1951 M. Al-Muwaththa’. Cetakan: ‘Isa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir., dengan ‘Inayah Muhammad Fuad ‘Abdul Baqiy.

Muflih, Burhanuddin Ibnu. 1400 H. Al-Mubdi’ Syarhu Al-Muqni’. Cetakan: Al-Maktab Al-Islamiy, Damaskus.

Muslim, Abi Al-Fadhl ibn ‘Aliy Al-Dimasyqiy Al-Malikiy. 1992 M. Al-Furuq Al-Fiqhiyyah. Cetakan: Dar Al-Gharb Al-Islamiy. Beirut.

Muslim. 1375 H. Shahih Muslim Bi ‘Inayati Muhammad Fuad ‘Abd Al-Baqiy. Cetakan: ‘Isa Al-Babiy Al-Halabiy, Mesir.

Nujaim, Ibnu. 1290 H. Hasyiyatu Al-Hamawiy ‘Ala Al-Asyabah Wa Al-Nazhair. Cetakan: Istanbul.

Nujaim, Ibnu. 1333 H. Al-Bahr Al-Raiq Syarhu Kanz Al-Daqaiq. Cetakan: Dar Al-Kutub Al-’Arabiyyah Al-Kubra, Mesir.

Nujaim, Ibnu. 1403 H. Al-Asybah wa Al-Nazhair. Cetakan: Dar Al-Fikr, Damaskus.

Rajab, Ibnu. 1352 H. Al-Qawa’id. Cetakan: Al-Khairiyyah, Mesir.

Rusyd, Ibnu. 1379 H. Bidayatu Al-Mujtahid Wa Nihayatu Al-Muqtashid. Cetakan: Musthafa Al-Babiy Al-Halabiy.

Rusyd, Ibnu. 1408 H. Al-Muqaddimat Al-Mumahhidat. Cetakan: Dar Al-Gharb Al-Islamiy, Beirut.

Taimiyyah, Ibnu. 1380 H. Qawa’id Al-Nuraniyyah Al-Fiqhiyyah. Cetakan: Al-Sunnah Al-Muhammadiyah, Mesir.

Taimiyyah, Ibnu. 1398 H. Majmu’ Fatawa Ibni Taimiyyah. Cetakan Al-Su’udiyyah.

Tim Redaksi. 2008 M. Kamus Besar Bahasa Indonesia Pusat Bahasa, Edisi Kempat. Jakarta: Gramedia Pustaka Utama.

Yusuf, Abu. 1326 H. Ikhtilafu Al-’Iraqiyin (Ikhtilafu Abiy Hanifah wa Ibni Abiy Laila) bi Hamisy Al-Umm. Cetakan: Bulaq.

Konsep Harta dalam Islam: Kajian Turats dan Kontemporer

Downloads

Published

2026-01-01